زنجیره تامین چیست و چرا اهمیت دارد؟

زنجیره تامین چیست و چرا اهمیت دارد؟

مدیریت زنجیره تامین به انگلیسی (Supply chain management (SCM، به چرخه‌ بهینه‌سازی جریان تولید محصول از مواد اولیه، مراحل آماده‌‌سازی آن و در پایان تحویل به مشتری گفته می‌شود.

SCM یا همان مدیریت زنجیره تامین شامل برنامه‌ریزی، مدیریت، اجرای یکپارچه و تامین سرمایه مالی فعالیت‌هایی است که به طور گسترده شامل تقاضا، تولید، تامین منابع، ذخیره‌سازی، تدارکات، حمل و نقل و بازگرداندن محصول معیوب است. 

فعالیت و محصولات در چرخه‌ مدیریت زنجیره تامین به همکاری استراتژی تجاری و نرم‌افزار تخصصی متکی هستند.

از آنجا که این یک کار پیچیده و گسترده است‌، هر یک از شرکا، از تامین‌کننده گرفته تا تولیدکننده و سایر کشورها، باید با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و برای بالا بردن راندمان کارایی در این چرخه بتوانند ریسک و سازگاری با تغییرات را با همکاری یکدیگر مدیریت کنند. 

مزایای مدیریت زنجیره تأمین

مدیریت زنجیره تأمین دارای مزایایی زیادی از قبیل سود بیشتر، تاثیرگذاری در تصویر برند و رقابت سالم‌تر است. به طورکلی مزایای زنجیره تامین عبارتند از:

- بالا بردن توانایی در پیش‌بینی نیاز مشتری و پاسخگویی بهتر به تقاضای آن‌ها

- قابلیت مشاهده بهتر زنجیره تامین، مدیریت ریسک و توانایی پیش‌بینی شکست یا برد فعالیت‌ها

- پایین آوردن ناکارآمدی فرآیند و ضایعات محصول

- بهبود کیفیت

- تاثیرگذاری و افزایش پایداری در بحث زیست محیطی و رفاه اجتماعی

- تاثیرگذاری در روند مالی و بهبود آن

- کاهش مخارج کلی

- بهره‌وری و افزایش کیفیت لجستیک

پنج مرحله مدیریت زنجیره تامین

مدیریت زنجیره تامین را می‌توان در پنج مرحله یا بخش دسته‌بندی کرد، که شامل موارد زیر است:

- برنامه‌ریزی: با استفاده از تجزیه و تحلیل داده‌ها به زنجیره تامین، سازمان‌ها می‌توانند متوجه محصولات و خدمات مورد نیاز مشتریان خود باشند. مدیریت زنجیره تامین با برنامه‌ریزی روی طراحی یک استراتژی با هدف بالا بردن سود، تمرکز دارد. به طور عمده یکی از مراحل این تمرکز بر فرآیند برنامه‌ریزی و توسعه معیارها است.

- منبع: سازمان‌ها فروشنده‌هایی را که می‌توانند به روشی کارآمد، نیازهای مشتری و مجموعه را شناسایی کنند انتخاب می‌کنند. در این مرحله همکاری زنجیره تامین بسیار مهم است. 

در این مرحله، مدیران زنجیره تامین، تمرکز خود را بر منابعی می‌گذارند که باعث ایجاد روابط پایدار با تامین‌کنندگان، حمل و نقل و تحویل کالا می‌شوند.

- ساخت: این مرحله در فرآیند زنجیره تامین شامل ساخت است. در این مرحله محصولات از نظر استاندارد تولید، ایمنی، بسته‌بندی، استحکام و تمام مقررات ساخت آزمایش می‌شوند. برای شرکت‌های بزرگ که درگیر چندین مرحله و ماشین برای ساخت هستند این فرآیند توسط اینترنت اشیا و هوش مصنوعی به منظور کارآمدی بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

- تحویل دادن: این مرحله، که مرحله لجستیک بوده، شرکت‌ها تمرکز خود را برای ارسال سفارشات از انبارها و انتخاب یک وسیله برای رساندن آن به مشتری می‌گذارند. اکنون تاکید بیشتری بر اهمیت رهبری زنجیره تامین با خدمات مشتری از قبیل موجودی و مدیریت انبار و ارسال آن است.

- برگشت؛ این مرحله پایانی زنجیره تامین است که بر بازگشت کلیه محصولات از جمله معیوب و آسیب‌دیده تمرکز دارد. در این مرحله شرکت‌ها باید به درخواست مشتری برای مرجوعی محصول رسیدگی کنند و در یک فرآیند حمل‌و‌نقل آن را به انبار بازگردانند.  این مرحله اغلب به عنوان یک بخش چالش برانگیز در زنجیره تامین برای بسیاری از شرکت‌ها است. 

 

نمونه‌ای از مدیریت زنجیره تامین  SCM

ابتدایی‌ترین نسخه یک زنجیره تأمین شامل یک شرکت‌، تأمین کنندگان مشتری است. به عنوان مثال می‌تواند شامل تولیدکننده مواد اولیه، توزیع‌کننده، سازنده، خرده فروش و مشتری خرده‌فروشی باشد.

 

بیشتر زنجیره‌های تامین پیچیده‌تر و لایه‌لایه هستند. به همین دلیل بررسی زنجیره تامین ناموفق می‌تواند بسیار مفید باشد. همچنین کمبود مواد غذایی به دلیل بیماری کووید 19، نمونه خوبی از مدیریت زنجیره تامین بوده که روش تامین غذا را برای رستوران‌ها مختل ساخته است.

نقش نرم افزار مدیریت زنجیره تأمین

امروزه فناوری در مدیریت زنجیره‌های تامین بسیار نقش مهمی دارد که به فروشندگانی که عملکردهای اصلی آن‌ها بر مدیریت زنجیره تامین است، ایده‌های بزرگ‌تر ارائه می‌دهد. بخش‌های مهمی که فروشندگان نرم‌افزارهای تجاری زنجیره تامین بر آن تمرکز دارند عبارتند از:

- تامین نرم‌افزار برنامه‌ریزی زنجیره تامین برای فعالیت‌های مانند مدیریت تقاضا و عملیات تولید

- تامین نرم‌افزارهای کنترل و دیدن در زنجیره تامین از قبیل ردیابی، پیش‌بینی خطاهای انسانی و بررسی کاهش راندمان کاری

- تامین نرم‌افزار مدیریت موجودی برای کارهایی مانند بهینه‌سازی سطح موجودی و بررسی آن

- تامین نرم‎‌افزار مدیریت لجستیک و سیستم‌های مدیریت حمل‌و‌نقل

- سیستم‌های مدیریت انبار برای فعالیت‌های مربوط به انبارداری و انبارگردانی

سیستم های مدیریت انبار برای فعالیت‌های مربوط به عملیات انبار.

نمونه‌های مشهور از نرم‌افزارهای مدیریت زنجیره تامین

- Infor

- Blue Yonder نرم‌افزار سابق JDA

- Manhattan Associates

- اوراکل Oracle

- نرم‌افزار SAP Warehouse Management

از اینکه نظرات خویش را با ما و دیگران به اشتراک می گذارید سپاسگزاریم.

برای ثبت نظر، لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. .